Hondakinak: ez genituzke ikusi nahi, baina hemen daude

Hondakinek protagonismo handia hartu dute ekonomia modernoaren garapenean. Hondakinen kudeaketa egokiak, ingurumenaren jasangarritasunean laguntzeaz gain, aukera ekonomiko esanguratsuak ere sor ditzake. Paradigma-aldaketa horren arrazoia da ahotan dugun ekonomia zirkularrari buruzko kontzientzia gero eta handiagoa dagoela, hondakinak baliabide bihurtzeko helburuarekin. Baina… noraino iristen da ekonomia zirkularra?

Hori da, ziur aski, eztabaida gehien sortu duen puntua. Horregatik egin dute hainbat egilek ekonomia zirkularraren nolabaiteko kritika; ezinezkoa dela diote, esaten dutenez termodinamikaren legeen aurka doalako (Martínez-Alier, 2016; Mayumi eta Giampietro, 2020).

Baina galderari ematen diogun erantzuna gorabehera, badirudi egia dela, hondakinetatik eratorritako kalitatezko materialen merkatu egonkor eta eraginkorra eraikitzeko gai ez bagara, ezingo dugula ekonomia zirkularraz hitz egin.

Zer behar dugu bigarren mailako materialen merkatu hori errazteko? Nire ustez, oinarrizko lau ekintza unibertsalek eraman behar gaituzte bigarren mailako lehengaien merkatu eraginkor eta ireki horretara: hondakinak jatorrian modu masiboan bereiztea, teknologia berritzaileak txertatzea hondakinen behar bezalako prozesatzean, sortutako bigarren mailako materialen kalitatea zorrotz kontrolatzea eta material horien lehentasunezko erabilera sustatzea.

Gaur egungo egoera hobetzeko aukera dugu. Baina ez gaitezen teknologiaz bakarrik fidatu, kateko agente bakoitzaren konpromisoa baita gure aktiborik onena.

Hondakinetatik eratorritako material asko (plastikoak, metalak, papera eta abar) ekoizpen-prozesuetan sar daitezke berriz. Horrek baliabide naturalekiko mendekotasuna murrizten du, erauzketa-kostuak txikiagotzen ditu eta ingurumena babesten laguntzen du.

Ekonomia zirkularra deitzen diogun horretara igarotzea funtsezkoa da etorkizunean garapen jasangarria eta lehiakorra bermatzeko.