“Hondakinak: ez genituzke ikusi nahi, baina hemen daude”. Premisa horrekin hasi zuen Iñaki Susaetak, hau da, Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoko (IHOBE) ingurumen-teknikariak Donostia Sustainability Forumeko hitzaldia. Estatistikaz gainezka dagoen mundu honetan, Susaetak estrategia aldaketa bat proposatu zuen: “kontaketak datua hil dezan saiatzea”, zifra hotzetatik ihes egin eta arazoaren erroari heltzeko: objektuekin dugun harremana eta gure garapenaren ezkutuko kostua.

“Hondakinak: ez genituzke ikusi nahi, baina hemen daude”. Premisa horrekin hasi zuen Iñaki Susaetak, hau da, Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoko (IHOBE) ingurumen-teknikariak Donostia Sustainability Forumeko hitzaldia. Estatistikaz gainezka dagoen mundu honetan, Susaetak estrategia aldaketa bat proposatu zuen: “kontaketak datua hil dezan saiatzea”, zifra hotzetatik ihes egin eta arazoaren erroari heltzeko: objektuekin dugun harremana eta gure garapenaren ezkutuko kostua.

2025eko ekainaren 12an, Eusko Jaurlaritzako Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailaren eskutik eta Donostia Sustainability Forum-aren baitan, Ekonomiaz aldizkariaren ale monografikoa aurkeztu zen, finantza jasangarriei eskainia.

Helburu bat, planik egon ezean, desio hutsa da, eta Europako Itun Berdeak zehaztutako trantsizio ekonomikoaren moduko asmo handiko helburu bat lortzeko, neurria ematen duen finantzaketa bat behar da. Esther Badiola ekonomista Europako Inbertsioen Bankuko eragiketen aholkulari nagusia da Klima Aldaketaren Bulegoan, eta Donostia Sustainability Forum ekimenaren hitzaldi batean zehaztu zuenez, erakunde horrek funtsezko zeregina du ekonomia jasangarri baterako trantsizioan.

Helburu bat, planik egon ezean, desio hutsa da, eta Europako Itun Berdeak zehaztutako trantsizio ekonomikoaren moduko asmo handiko helburu bat lortzeko, neurria ematen duen finantzaketa bat behar da. Esther Badiola ekonomista Europako Inbertsioen Bankuko eragiketen aholkulari nagusia da Klima Aldaketaren Bulegoan, eta Donostia Sustainability Forum ekimenaren hitzaldi batean zehaztu zuenez, erakunde horrek funtsezko zeregina du ekonomia jasangarri baterako trantsizioan.

Fernanda Hopenhaym Enpresen eta Giza Eskubideen arloko NBEko Lantaldeko kidea da. “La sostenibilidad, la empresa y los derechos humanos” izeneko hitzaldia eskaini zuen, eta jarraian elkarrizketan aritu zen Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubide, Memoria eta Lankidetzako sailburuorde José Antonio Rodríguez Ranz eta Euskal Herriko Unibertsitateko Nazioarteko Zuzenbideko katedradun Juanjo Álvarezekin. Elkarrizketa Mikel Mancisidor NBEko Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Batzordeko kideak aurkeztu eta moderatu zuen.

Fernanda Hopenhaym Enpresen eta Giza Eskubideen arloko NBEko Lantaldeko kidea da. “La sostenibilidad, la empresa y los derechos humanos” izeneko hitzaldia eskaini zuen, eta jarraian elkarrizketan aritu zen Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubide, Memoria eta Lankidetzako sailburuorde José Antonio Rodríguez Ranz eta Euskal Herriko Unibertsitateko Nazioarteko Zuzenbideko katedradun Juanjo Álvarezekin. Elkarrizketa Mikel Mancisidor NBEko Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Batzordeko kideak aurkeztu eta moderatu zuen.

"Adimen artifiziala teknologia asko hartzen dituen hitz handi bat da. Horien nahasketa irtenbide zehatz bihurtzen da" zioen Julián Flórez Vicomtecheko Zuzendari Nagusiak. Ikerketa aplikatuko zentroa duela 21 urte hasi zen Donostiako Teknologia Parkeko bulego txiki batean (Miramon), Adimen Artifizialeko erreferente bihurtzeko. Bertan 200 pertsona baino gehiagok lan egiten dute eta industriari aplikatutako 160 ikerketa-proiektu inguru egiten dituzte. Fakturazioaren % 25 atzerritik dator, batez ere Europatik.

"Adimen artifiziala teknologia asko hartzen dituen hitz handi bat da. Horien nahasketa irtenbide zehatz bihurtzen da" zioen Julián Flórez Vicomtecheko Zuzendari Nagusiak. Ikerketa aplikatuko zentroa duela 21 urte hasi zen Donostiako Teknologia Parkeko bulego txiki batean (Miramon), Adimen Artifizialeko erreferente bihurtzeko. Bertan 200 pertsona baino gehiagok lan egiten dute eta industriari aplikatutako 160 ikerketa-proiektu inguru egiten dituzte. Fakturazioaren % 25 atzerritik dator, batez ere Europatik.

Lege berriak hiru erronka handiri erantzuten die. Alde batetik, dotazio ekonomikoak gehitu dira, kudeaketa guztia erraztu da eskaera egiterakoan, erantzukizuneko aitorpen baten bidez, eta gainbegiratze-organo independente bat sortu da, legegintzaldiko 4 urteei lotu gabea.

Lege berriak hiru erronka handiri erantzuten die. Alde batetik, dotazio ekonomikoak gehitu dira, kudeaketa guztia erraztu da eskaera egiterakoan, erantzukizuneko aitorpen baten bidez, eta gainbegiratze-organo independente bat sortu da, legegintzaldiko 4 urteei lotu gabea.

Galdera hori utzi zuen mahai gainean Mira Milosevichek Eurobasque-k antolatutako ikastaroan, “Batasun indartsuago baterako estrategiak eta tresnak: Europar subiranotasun baterantz?” gaiaren inguruan.

Galdera hori utzi zuen mahai gainean Mira Milosevichek Eurobasque-k antolatutako ikastaroan, “Batasun indartsuago baterako estrategiak eta tresnak: Europar subiranotasun baterantz?” gaiaren inguruan.

“Ezin dituzu basoak aisialdirako eta paisaiarako utzi, basoak ez baitira bisitatzen diren eliza bat eta kito".

“Ezin dituzu basoak aisialdirako eta paisaiarako utzi, basoak ez baitira bisitatzen diren eliza bat eta kito".

Abandonatzea ez da aukera. Dagoeneko oraina den etorkizuna dugu jokoan, eta jasangarria izango da, edo ez da izango.

Abandonatzea ez da aukera. Dagoeneko oraina den etorkizuna dugu jokoan, eta jasangarria izango da, edo ez da izango.

Garai korapilatsuak dira, ziurgabetasun handikoak, eta ona da zalantzak eta ziurtasunak partekatzea, ZERO igorpenen bide horretan, jasangarritasunerantz. Oso garrantzitsua da jakitea non gauden eta nora goazen. Eztabaida handiegirik sortu beharrik ez duten puntuak dira, baina arazoa sortzen da beste galdera batzuk planteatzen ditugunean: noiz eta nola egin bidaia hori.

Garai korapilatsuak dira, ziurgabetasun handikoak, eta ona da zalantzak eta ziurtasunak partekatzea, ZERO igorpenen bide horretan, jasangarritasunerantz. Oso garrantzitsua da jakitea non gauden eta nora goazen. Eztabaida handiegirik sortu beharrik ez duten puntuak dira, baina arazoa sortzen da beste galdera batzuk planteatzen ditugunean: noiz eta nola egin bidaia hori.

2020ko udan, pandemia erdian, EBk estrategia bat ezarri zuen hidrogenoa erabiltzeko Europan, klimaren ikuspegitik garbia eta emisiorik gabea 2050ean, eta funtsezko bektore bihurtu zuen. Ezarritako helburuen arabera, 2024 6 GW instalatu ziren, 40 2030erako eta 2050erako EBko energia-erabileraren %2 izatetik %14-15 izatera igaro zen. 180.000 milioi euroko gutxieneko inbertsioa aurreikusten da, 470.000 milioi euroraino.

2020ko udan, pandemia erdian, EBk estrategia bat ezarri zuen hidrogenoa erabiltzeko Europan, klimaren ikuspegitik garbia eta emisiorik gabea 2050ean, eta funtsezko bektore bihurtu zuen. Ezarritako helburuen arabera, 2024 6 GW instalatu ziren, 40 2030erako eta 2050erako EBko energia-erabileraren %2 izatetik %14-15 izatera igaro zen. 180.000 milioi euroko gutxieneko inbertsioa aurreikusten da, 470.000 milioi euroraino.

Eslogan bihurtu da ekonomia zirkularra. Batzuetan, ekonomia zirkularraz hitz egitean gauzak egiteari uzten zaiolako inpresioa jasotzen du batek. Enpresei sarritan aipatzen zaie eraginkortasuna eta birziklapena hobetu behar dela, baina horiek oso ideia zaharrak dira. Egin behar dena da sistema ekonomiko osoa birplanteatu. Jada 80. hamarkadan aipatzen zen laugarren faktorearen kapitalismo naturala, eta hori oso ongi dago, baina harrez gero ez da deus egin.

Eslogan bihurtu da ekonomia zirkularra. Batzuetan, ekonomia zirkularraz hitz egitean gauzak egiteari uzten zaiolako inpresioa jasotzen du batek. Enpresei sarritan aipatzen zaie eraginkortasuna eta birziklapena hobetu behar dela, baina horiek oso ideia zaharrak dira. Egin behar dena da sistema ekonomiko osoa birplanteatu. Jada 80. hamarkadan aipatzen zen laugarren faktorearen kapitalismo naturala, eta hori oso ongi dago, baina harrez gero ez da deus egin.

Hasiera-hasieratik, 1988an, ASTOREk Euskal Herriko industria-tradizio finkatuaren oinarriak eta merkatuaren behar aldakorretara egokitzeko trebetasuna konbinatzen jakin du bere izate- eta jardute-moduan, urte hauetan guztietan markaren espirituaren parte izan diren balioei leial eutsiz: kalitatea eta funtzionaltasuna, alde batetik, diseinua eta teknizitatea, bestetik.

Hasiera-hasieratik, 1988an, ASTOREk Euskal Herriko industria-tradizio finkatuaren oinarriak eta merkatuaren behar aldakorretara egokitzeko trebetasuna konbinatzen jakin du bere izate- eta jardute-moduan, urte hauetan guztietan markaren espirituaren parte izan diren balioei leial eutsiz: kalitatea eta funtzionaltasuna, alde batetik, diseinua eta teknizitatea, bestetik.

Enpresak ez badu galderarik egiten, ez du bere erronken erantzunik jasoko.

Enpresak ez badu galderarik egiten, ez du bere erronken erantzunik jasoko.

Aitor Zapirain Larreta, 24 urte. Magisteritzan graduatua, baina lehen sektorean dabil lanean. Behi-esneak ditu bere gidaritzapean.

Aitor Zapirain Larreta, 24 urte. Magisteritzan graduatua, baina lehen sektorean dabil lanean. Behi-esneak ditu bere gidaritzapean.

Arantza Madariaga Elika Fundazioko zuzendari kudeatzaileak “Euskadiko elikagai-xahutzearen aurkako jarduerak” azpimarratu ditu. Eremu horretan, gida orientagarria aipatzen du, eta “bizirik dagoen eta eguneratzen doan dokumentua izan nahi duela” dio. Bere jarduera-eremuari dagokionez, garrantzi berezia ematen dio egoeraren diagnostikoa egiteari, estrategia egokia prestatu ahal izateko. Horri dagokionez, pandemiak diagnostikoan izan duen atzerapenaren berri ematen digu; datu errealak eta desitxuratu gabeak izatea ezinbestekoa da.

Urte bukaerara iritsi baina lehen 75.000 eta 100.000 otordu artean jaso eta emango ditu Orekak, 150 eta 200.000 € arteko balioa duten 30 tona jaki, hain zuzen.

Haien eginkizuna bete duten eta alferrik eralgitako jakien pilara gehitu ez diren 30 tona jaki.

ECODESeko zuzendari exekutiboak, Victor Viñualesek, arreta berezia jartzen du epe luzerako (2050) eta epe labur eta ertainerako (2030) begiradan. Gaur egun, berrogeita hamaika mila milioi tona berotegi gas daude munduan, eta 2050erako helburua zero karbono-emisio garbi lortzea da. Beraz, gogorarazi du zientzialariek erritmoak azkartzeko eskatu dutela, eta eragin zuzena duela bidezko trantsizioaren kontzeptuan eta horrek dakarren horretan, legeak, teknologia, ohiturak eta balioak aldatzea. Horri gehitzen dio askotariko talentua ondo kudeatzeko garrantzia eta beharra dugula.

“Ezin da ekonomia eta errealitate jasangarriranzko trantsiziorik egin enpresa txiki eta ertainak tartean sartu gabe, enpresa horiek osatzen baitute gure herrialdeko ekoizpen-sarea (Espainiako enpresen % 96k 10 langile baino gutxiago dituzte). ETEak klima-aldaketara egokitzeak dakarren aukeraz konbentzitzea lortzen ez badugu, enpresa handiak eta finantza-sistema egiten ari diren ahalegina ez da nahikoa izango.

Ez da eraikin fisiko bat edo erreferentziazko zentro bat soilik: haren inguruan ekosistema edo polo bat egituratzea da kontua, Gipuzkoako mugikortasun berriaren sektore indartsu bat egituratzeko. Pieza hori funtsezkoa izango da gure etorkizuneko ekonomian, eta nazioarteko erreferentzia bihurtu nahi dugu. Mubil (Gipuzkoako Elektromugikortasun Zentroa) arduratzen da mugikortasun elektrikoaren eta energia biltegiratzeko estrategia hedatzeaz. Horregatik, egiten dugun apustua integrala da, mugikortasun berri honek ukitu ditzakeen alor guztiak bere baitan hartzea bilatzen du.